Lessness

Lessness (by Samuel Beckett)

Ruins true refuge long last towards which so many false time out of mind. All sides endlessness earth sky as one no sound no stir. Grey face two pale blue little body heart beating only up right. Blacked out fallen open four walls over backwards true refuge issueless.

Scattered ruins same grey as the sand ash grey true refuge. Four square all light sheer white blank planes all gone from mind. Never was but grey air timeless no sound figment the passing light. No sound no stir ash grey sky mirrored earth mirrored sky. Never but this changelessness dream the passing hour.

(…)

Το κείμενο του Beckett δημοσιεύτηκε το 1969 στα γαλλικά με τον τίτλο «Sans», και τον επόμενο χρόνο στα αγγλικά με τον τίτλο «Lessness». Με τυπικά μπεκετικό τρόπο συνδέεται με ένα προηγούμενο κείμενό του, που τιτλοφορείται «Ping» στα αγγλικά (1967) και «Bing» στα γαλλικά (1966). Το έργο αυτό είναι μία μικρή λεκτική κατασκευή από φράσεις που επαναλαμβάνονται με μικρές παραλλαγές. Ένα γυμνό λευκό σώμα, μόνο, ορθό, είναι κλεισμένο μέσα σε ένα ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο 1Χ1Χ2 γυάρδες, «λευκό πάνω σε λευκό αόρατο». Τα μέλη είναι κολλημένα στο σώμα, η μύτη, τα αυτιά, το στόμα είναι λευκές τρύπες -όλα «σα ραμμένα». Η λέξη πινγκ προηγείται αλλά ίσως και να προκαλεί τη μετάβαση από μία καθηλωμένη θέση σε άλλη («πινγκ καθηλωμένος αλλού»).

Το κείμενο του «Χωρίς» γεννιέται από εξήντα προτάσεις οι οποίες επαναλαμβάνονται δύο φορές, μία στο πρώτο μισό και μία στο δεύτερο μισό του κειμένου. […] Μπορούμε να συνοψίσουμε την ανάλυσή μας του «Χωρίς» λέγοντας ότι η γλώσσα και ο κόσμος του έργου χαρακτηρίζονται από την επανάληψη και την παραλλαγή: λεκτικών ατόμων, συνδυασμών τους και προτάσεων, η γλώσσα του· εξωτερικών και εσωτερικών καταστάσεων, ο κόσμος του. Επιπλέον ότι με τον κόσμο του έργου συνδέεται μια έντονα εκφραστική (συγκινησιακή) ποιότητα. Τέλος, ότι η γλώσσα (επομένως και ο κόσμος) του έργου προκύπτει από ένα συνδυασμό του τυχαίου με τους κανόνες του συντακτικού και της σημασιολογικής συνέπειας.

Η τελευταία παρατήρηση μας επιτρέπει να συγκρίνουμε το «Χωρίς» με τα ζωγραφικά έργα της λεγόμενης α-μορφικής τέχνης (art informel) η οποία απορρίπτει την προκαθορισμένη μορφή προς όφελος μιας μορφής η οποία αναδύεται βαθμιαία κατά τη διάρκεια της δημιουργίας του πίνακα. […] (από το επίμετρο του Παύλου Χριστοδουλίδη)

http://www.translatum.gr/forum/index.php?topic=96508.0

Για περαιτέρω ανάγνωση, βλ. ενδιαφέρον άρθρο: http://www.scss.tcd.ie/publications/tech-reports/reports.03/TCD-CS-2003-07.pdf)

Advertisements
  1. #1 by Μόσχος Λαγκουβάρδος on Ιουνίου 7, 2011 - 6:43 πμ

    Ο Μπέκετ απέδειξε πως αν βάλεις στα γόνατα μιας μαϊμούς μια γραφομηχανή, θα γράψει κάποτε τη Βρετανική Εγκυκλοπαίδεια. Αυτό είναι δυνατόν. Αυτό που δεν είναι δυνατόν είναι να καταλάβει γιατί την έγραψε.

  2. #2 by porfyras on Ιουνίου 7, 2011 - 6:55 πμ

    Το Lessness, μέσα από και παρά την περίεργη αυτή μηχανική παραγωγής του, παραμένει κατά την γνώμη μου ένα εξαιρετικό κείμενο. Με δυο λόγια, συνοψίζει την ύπαρξη σ’έναν κόσμο αποδομημένο και κενό, ύπαρξη που, μέσα και από την αποδομημένη γλώσσα -ως εκ τούτου δε και σκέψη- καταντά το παθητικό, δύστυχο και τραγικό πλάσμα του κειμένου.

    Η παραγωγή, τόσο λογοτεχνικά όσο και φιλοσοφικά, πάνω στο θέμα της γλώσσας, έχει προσφέρει πολλά, νομίζω, χρησιμότατες παρατηρήσεις και ισχυρές θέσεις πάνω σε κρίσιμα ζητήματα της δυτικής σκέψης. Νομίζω ότι είναι λάθος αυτό που σε γενικές γραμμές κάνουμε στην εγχώρια διανόηση: είτε πηθικίζουμε ξένες φόρμες μη δεκτικές μεταφοράς, είτε απορρίπτουμε συλλήβδην κάθε εξελικτικό στάδιο του δυτικού πνεύματος- ναι, παραμένει δυσνόητο, περίεργο ως και φαισρό αν δεν έχουμε παρακολουθήσει την εξέλιξή του, αλλά μόνο αν προσπαθήσουμε με σεβασμό στην παραγωγή αυτή θα αρρυσθούμε κάποια ωφέλεια.

    Νομίζω ότι χρειαζόμαστε προσπάθεια να θεμελιώσουμε, να επεξεργαστούμε και να εξελίξουμε την σκέψη μας. Γιατί εκεί υπάρχει τεράστιο έλλειμμα.

  3. #3 by Μόσχος Λαγκουβάρδος on Ιουνίου 7, 2011 - 7:35 πμ

    Μια ιστορία από την Άπω Ανατολή λέει πως ένας ζωγράφος ανέλαβε να κάνει έναν πίνακα με θέμα τον κήπο, όπως φαινόταν από το παλάτι κάποιου πλουσίου άρχοντα. Ύστερα από πολλές μέρες καλλιτεχνικής εργασίας, ο ζωγράφος τελείωσε το έργο του. Δεν είχε τραβήξει ούτε μια γραμμή. Που είναι ο πίνακας; ρώτησε ο άρχοντας. Ο πίνακας είναι μπροστά σας, είπε ο ζωγράφος, και έδειξε στον άρχοντα τον κήπο του.

    Με την ίδια φιλοσοφία έγινε στη Λάρισα έκθεση ζωγραφικής με σκουπίδια. Η κεντρική ιδέα ήταν να μην γίνει η παραμικρή διευθέτηση των σκουπιδιών.

    Υπάρχουν πάμπολλες τέτοιες περιπτώσεις τέχνης και επιστήμης που μαρτυρούν την απουσία του ανθρώπου. Η ανθρωπότητα είναι περιττή. Άρχισε με την καταραμένη τέχνη. Συνεχίστηκε με την εργασία και συνεχίζεται με την πολιτική.

    Νομίζω ότι η φιλοσοφία αυτή δεν είναι παρά ο θετικισμός με άλλη κάπα και πιο απλά η αντίληψη ότι ο άνθρωπος είναι μηχανή.

    Όλα αυτά δεν έχουν παρά την αξία της έκπληξης. Όταν πια κανείς δεν εκπλήσσεται (το παράλογο στην τέχνη γίνεται λογικό στη ζωή), κανένας δεν νιώθει και τη χαρά που προσφέρει η τέχνη.

    Αν κόψω μια σελίδα ενός βιβλίου καθέτως και την ενώσω με μια άλλη θα σχηματιστούν φράσεις οπωσδήποτε. Μερικές θα μοιάζουν με τις μεταφορές της σύγχρονης ποίησης.
    Ο τρόπος, θα μου πείτε, είναι του Μπέκετ. Είναι ο άνθρωπος σ΄ αυτό ή είναι η μηχανή;
    Έχει αυτή η τέχνη καμιά αναφορά στο Λόγο;

  4. #4 by porfyras on Ιουνίου 7, 2011 - 8:03 πμ

    Κατά την γνώμη μου ο Beckett βρήκε ένα άκρως ενδιαφέροντα και εξαιρετικά έξυπνο τρόπο για να εκφράσει ακόμα και με τον τρόπο παραγωγής την κατάσταση ερημιάς του μετανεωτερικού ανθρώπου.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: